Flamandzka reforma rynku pracy w 2026: koncentracja na pracownikach belgijskich i zaostrzenie przepisów dotyczących pracowników zagranicznych

Od roku 2026 flamandzka reforma rynku pracy wprowadza istotne zmiany w przepisach dotyczących migracji zarobkowej. Rząd flamandzki jednoznacznie opowiada się za bardziej rygorystycznymi i sprecyzowanymi wytycznymi, których celem jest maksymalne wykorzystanie dostępnych na belgijskim rynku pracy zasobów ludzkich oraz ograniczenie napływu zagranicznych pracowników o niskich kwalifikacjach. Ta zmiana kursu opiera się na trzech filarach: bardziej selektywnej polityce migracyjnej, dogłębnej cyfryzacji procedur oraz zaostrzonym podejściu do nadużyć i oszustw.

Dla pracodawców oznacza to konkretnie, że warunki zatrudniania pracowników zagranicznych staną się bardziej rygorystyczne, procedury ulegną zmianie, a kontrole będą bardziej intensywne. Dlatego też terminowe przygotowanie ma kluczowe znaczenie dla sprawnego reagowania na potrzeby rynku pracy w przyszłości. Van Havermaet uważnie śledzi te zmiany i chętnie pomaga organizacjom poruszać się po coraz bardziej złożonym krajobrazie legislacyjnym.

Bardziej selektywna polityka rynku pracy i wyższe progi

Pierwszym kierunkiem nowej polityki jest aktywizacja wewnętrznych rezerw na belgijskim rynku pracy. Migracja zarobkowa pozostaje możliwa, ale będzie miała wyraźnie bardziej selektywny charakter. Warunki zostaną zaostrzone zwłaszcza dla kategorii pracowników wysoko wykwalifikowanych. Tylko stanowiska faktycznie uznawane za wysoko wykwalifikowane będą nadal kwalifikowały się do uzyskania pozwolenia na pracę w tej kategorii. Pracownicy zagraniczni z wyższym wykształceniem, którzy chcą wykonywać zawód na niższym poziomie, np. wymagający średniego wykształcenia, nie będą już mogli powoływać się na status wysoko wykwalifikowanego pracownika. Ponadto dokumenty towarzyszące wnioskowi o wydanie zezwolenia jednolitego będą poddawane bardziej rygorystycznej ocenie, a autentyczność dyplomów będzie mogła być sprawdzana.

Zakres migracji zarobkowej zostanie również dodatkowo ograniczony poprzez zasadnicze wykluczenie stanowisk wymagających niskich kwalifikacji, odpowiadających poziomom VKS 1 i 2. Wyjątek stanowią jedynie pracownicy sezonowi. W ich przypadku nie jest wymagane indywidualne badanie rynku pracy, pod warunkiem że są to zawody deficytowe wymienione na liście VDAB, zwłaszcza w sektorach rolnictwa, ogrodnictwa i hotelarstwa. Wyłączenie stanowisk wymagających niskich kwalifikacji ma ponadto istotny wpływ na kategorię „inne”. Ponieważ pracownicy tej kategorii muszą być odtąd klasyfikowani jako pracownicy wykwalifikowani lub przeszkoleni, wymagania płacowe automatycznie wzrosną do poziomu stanowisk wymagających średniego wykształcenia.

Ponadto zmieniona zostanie również metodologia sporządzania wykazu stanowisk wymagających średniego wykształcenia. Obiektywne wskaźniki potwierdzające istnienie strukturalnego niedoboru na belgijskim rynku pracy zostaną odtąd uwzględnione w rozporządzeniu rządu flamandzkiego. Ma to zapewnić większą pewność prawną, choć nadal będzie możliwe wyraźne wyłączenie niektórych stanowisk z wykazu.

Cyfryzacja i procedury zorientowane na klienta

Drugi obszar działania koncentruje się na bardziej cyfrowym, zintegrowanym i przyjaznym dla klienta podejściu. Aby sfinansować koszty administracyjne i dalszą cyfryzację systemów, wprowadzona zostanie opłata. Środek ten ma przyczynić się do przyspieszenia i usprawnienia procedur. W tym samym kontekście badana jest również możliwość stworzenia tzw. „fast lane” dla wysoko wykwalifikowanych migrantów.

Wprowadzenie opłaty planowane jest na drugi kwartał 2026 i będzie miało zastosowanie do wniosków o zezwolenia jednolite, w tym przedłużenia. Równolegle rząd pracuje nad centralną stroną internetową, na której migranci zarobkowi będą mogli uzyskać jasne informacje na temat swoich praw i obowiązków na belgijskim rynku pracy. Ponadto migranci zarobkowi będą zobowiązani do odbycia kursu integracyjnego, co ma przyczynić się do ich lepszej asymilacji.

Bardziej rygorystyczne podejście do nadużyć i oszustw

Trzeci obszar działania koncentruje się na zwalczaniu nadużyć i oszustw. Znacznie rozszerzono zarówno fakultatywne podstawy odmowy, jak i podstawy unieważnienia. Na przykład możliwość odmowy wniosku po wcześniejszym nałożeniu sankcji nie jest już ograniczona do samego pracodawcy, ale została rozszerzona również na dyrektorów, zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Oznacza to, że nowy wniosek może zostać odrzucony, jeżeli osoba, na którą wcześniej nałożono sankcję, pełni funkcję dyrektora innego lub nowego przedsiębiorstwa.

Ponadto okres, w którym brane są pod uwagę wcześniejsze sankcje, zostaje przedłużony z jednego roku do trzech lat. Dodano również nowe podstawy odmowy, między innymi w przypadku fałszerstwa, oszustwa lub handlu ludźmi. Istniejąca podstawa odmowy dotycząca dostarczenia fałszywych danych zostaje rozszerzona na fałszywe lub uzyskane niezgodnie z prawem dokumenty dostarczone przez samego pracownika zagranicznego. Również w tym przypadku obowiązuje teraz okres referencyjny wynoszący trzy lata.

Dodatkowym, godnym uwagi środkiem jest to, że nowe wnioski mogą zostać odrzucone, jeżeli pracodawca zatrudnia w ponad 80% pracowników spoza Europy, którzy posiadają zezwolenie na pracę na czas określony. Takie same rozszerzenia dotyczą również podstaw unieważnienia, przy czym sankcje, oszustwa i handel ludźmi mogą jednoznacznie stanowić podstawę do unieważnienia istniejącego zezwolenia.

Przepisy przejściowe

Nowe przepisy zawierają wyraźne postanowienia przejściowe. Wnioski złożone najpóźniej do dnia 31 grudnia 2025, a także wynikające z nich postępowania odwoławcze, podlegają przepisom obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2026. Również zezwolenia z kategorii „inne”, które zostały wydane przed tą datą, zachowują ważność do końca okresu ich ważności. Wnioski o przedłużenie złożone przez tego samego pracodawcę dla tego samego stanowiska są również rozpatrywane zgodnie ze starym systemem. Wszystkie wnioski złożone od 1 stycznia 2026 podlegają w pełni nowym przepisom.

Wniosek: bardziej złożona sytuacja wymaga ukierunkowanego wsparcia

Flamandzka polityka migracji zarobkowej staje się coraz bardziej rygorystyczna i koncentruje się na aktywizacji własnego rynku pracy. Dla pracodawców oznacza to, że ramy regulacyjne stają się bardziej złożone, a błędy mogą mieć poważniejsze konsekwencje. W tym kontekście przemyślane podejście nie jest zbytkiem. Van Havermaet jest gotowy, aby pomóc Państwu w poruszaniu się po tych szybko zmieniających się przepisach i wspólnie z Państwem dokonać właściwych wyborów, dostosowanych do potrzeb Państwa organizacji.